Pinsala · Pulso
Ang "sprain" sa pulso na bali pala, at ang maaaring ipahiwatig nito
Itinukod ninyo ang kamay para hindi bumagsak. Ngayon, namamaga ang pulso. Masakit. Baka "sprain lang." Karamihan sa baling pulso ay gumagaling nang maayos. Pero dalawang bagay ang madaling makaligtaan: isang maliit na butong hindi nakikita sa unang X-ray, at kung ano ang sinasabi ng simpleng pagkatumba tungkol sa buto ng nakatatandang magulang. Kapag alam na ninyo kung saan titingin, alam na ninyo kung ano ang itatanong.
Larawan: SHVETS production / Pexels
Dalawang bali sa pulso, isang uri ng pagbagsak
Ang bali sa pulso na pinakamadalas makita ng mga doktor ay sa dulo ng radius, ang mas malaking buto ng bisig, mismo kung saan ito dumudugtong sa kamay. Tinatawag ito ng mga doktor na "distal radius fracture." Mga 1 sa bawat 6 na baling butong ginagamot sa emergency room ay ganito.
Kadalasan itong dulot ng pagbagsak na nakatukod ang braso. Sa mga mas bata, kadalasang kailangan ng malakas na pagbagsak, tulad ng pagkahulog mula sa ladder o pagbagsak sa bisikleta. Sa mga lampas 60, madalas sapat na ang pagkatumba mula sa pagkakatayo.
Ngayon, ang napagkakamalang sprain. Ang scaphoid ay maliit na buto sa gilid ng pulso na malapit sa hinlalaki. Nababali ito sa parehong uri ng pagbagsak. Maaaring banayad lang ang sakit. At hindi ito laging lumalabas agad sa X-ray.
Kaya ito ang palatandaan: "sprain" na nananatiling namamaga at masakit sa ibaba lang ng puno ng hinlalaki, lalo na kapag kumukurot, humahawak nang mahigpit, tumutulak o humihila kayo. Maaaring lagyan ito ng doktor ng splint nang 2 hanggang 3 linggo, pagkatapos ay mag-X-ray ulit. Mahalaga ang pangalawang X-ray na iyon. Mahina ang daloy ng dugo sa scaphoid, kaya mas madali itong magkaproblema sa paggaling kaysa sa maraming ibang buto.
Pumunta sa emergency room kung mangyari ang alinman sa mga ito, kahit may cast o splint na:
- Matinding sakit na hindi naiibsan ng paggamot
- Matinding sakit kapag marahang itinutuwid ng ibang tao ang inyong mga daliri
- Panghihina o hirap sa paggalaw ng hinlalaki o hintuturo
- Mga daliring manhid o maputla
Cast o operasyon: paano pinapanatili sa puwesto ang buto
Ang layunin: ilagay ang buto sa magandang puwesto, pagkatapos ay panatilihin ito roon. Kung maayos na ang puwesto nito, maaaring cast lang ang kailangan ninyo. Kung umalis ito sa puwesto, maaaring marahan muna itong ibalik ng doktor (tinatawag na reduction).
Kung malayo sa puwesto ang buto, o hindi ito nananatili sa puwesto sa loob ng cast, maaari itong hawakan ng surgeon gamit ang mga plate, turnilyo o pin. Pag-usapan ninyo ng orthopedic team kung aling paraan ang angkop.
TIP MULA SA LOOB NG SISTEMA
Huwag lalaktaw sa kahit isang follow-up na X-ray, kahit maayos na ang pakiramdam ng pulso. Maaaring gumalaw ang buto sa loob ng cast sa mga unang linggo. Ayon sa OrthoInfo, madalas na nagpapa-X-ray bawat linggo sa unang 3 linggo, pagkatapos ay muli sa ika-6 na linggo.
Gaano katagal bago gumaling
Karaniwang tagal ang mga ito, hindi pangako. Madalas na tinatanggal ang cast sa mga 4 hanggang 6 na linggo. Kadalasang inaabot ng mga 3 buwan bago magamit ang pulso sa lahat ng bagay.
Ang ganap na paggaling ay maaaring umabot nang hanggang isang taon. Karaniwan ang paninigas at patuloy itong bumubuti nang hindi bababa sa 2 taon. Ang bali sa scaphoid ay maaaring mangailangan ng cast nang hanggang 6 na buwan.
Ang therapy ay kadalasang nagsisimula sa loob ng ilang araw hanggang ilang linggo pagkatapos ng operasyon, o pagkatanggal ng huling cast. Maaaring tumulong ang occupational therapist sa pang-araw-araw na gawain tulad ng pagbibihis, pagluluto at pagsusulat. Para sa ginagawa ng bawat uri ng therapist, at kung ano ang binabayaran ng Medicare at ng ibang plan, tingnan ang PT at OT pagkatapos ng pinsala.
SAAN ITO GALING
Ang mga medikal na impormasyon ay mula sa OrthoInfo, ang site para sa pasyente ng American Academy of Orthopaedic Surgeons. Ang mga impormasyon tungkol sa buto at pagkatumba ay mula sa NIH, CDC at Medicare.gov. Nasa dulo ang mga link.
Para sa nakatatandang magulang: ang tanong tungkol sa tibay ng buto
Karaniwang hindi dapat mabali ang malusog na buto sa pagkatumba mula sa pagkakatayo. Kapag nangyari ito, maaaring bahagi ng dahilan ang numinipis na buto (osteoporosis).
Madalas ding inililihim ang pagkatumba. Iniuulat ng CDC na mahigit isa sa bawat apat na nakatatanda ang natutumba bawat taon, pero wala pang kalahati ang nagsasabi sa kanilang doktor. Kaya itanong ang dalawang bagay: bakit nangyari ang pagkatumba, at gaano katibay ang mga buto?
Bone density test. Sinasagot ng Original Medicare ang bone mass measurement minsan bawat 24 na buwan (mas madalas kung medically necessary) para sa mga taong pasok sa ilang kondisyon, halimbawa mga X-ray na nagpapakita ng posibleng osteoporosis. Wala kayong babayaran kung tumatanggap ng assignment ang provider (pumapayag sa presyong itinakda ng Medicare).
Mga puwedeng itanong
- "Nasa magandang puwesto po ba ang buto, at dahil doon ba mas angkop ang cast o ang operasyon?" [Is the bone in a good position, and does that make a cast or surgery the better fit?]
- "Posible po bang scaphoid fracture ito, at dapat po ba akong bumalik para sa isa pang X-ray?" [Could this be a scaphoid fracture, and should I come back for another X-ray?]
- "Kailan po puwedeng magsimula ang therapy, at sa physical o occupational therapist po ba?" [When can therapy start, and with a physical or occupational therapist?]
- "Maaari po bang senyales ng osteoporosis ang baling ito, at kuwalipikado po ba ang magulang ko para sa bone density test?" [Could this break be a sign of osteoporosis, and does my parent qualify for a bone density test?]
Ang buod sa loob ng 60 segundo
- Ang pinakakaraniwang bali sa pulso ay sa dulo ng radius, mula sa pagbagsak na nakatukod ang kamay.
- Ang "sprain" na nananatiling masakit sa ibaba ng hinlalaki ay maaaring bali sa scaphoid na hindi lumabas sa unang X-ray.
- Tinatanggal ang cast sa mga 4 hanggang 6 na linggo; pang-araw-araw na paggamit sa mga 3 buwan; ganap na paggaling hanggang isang taon.
- Manhid o maputlang mga daliri, o matinding sakit na hindi naiibsan: pumunta sa ER.
- Para sa nakatatandang magulang, ang baling pulso mula sa simpleng pagkatumba ay dahilan para magtanong tungkol sa tibay ng buto.